De auto & Veiligheid

Veiligheidssystemen

Auto’s worden steeds veiliger. Vroeger maakte de fabrikanten zich daar nog nauwelijks druk over. Er waren maar een paar rijke mensen die zich een auto konden veroorzaken. Een de snelheid van een auto was niet hoger dan een lopend persoon. Je hoefde alleen niet te lopen.
Met de komst van de T-ford (eerste productieauto) werd de auto voor een groter publiek bereikbaar. Meer mensen konden dus nu een auto kopen en de motoren werden ook steeds sneller, zuiniger en stiller. Maar dan hebben we het over begin 20e eeuw. Je kan dus dan nog absoluut niet spreken van een ‘snelle’ auto. Langzamerhand werden er ook wegen aangelegd, en er kwamen steeds meer auto’s. Er vielen ook steeds meer verkeersdoden: voor fabrikanten een teken dat ze zich moesten gaan concentreren op de veiligheid van hun automobielen.
Weer neem ik als voorbeeld het Zweedse automerk Volvo. Bekend om zijn veiligheid. Het topmodel van Volvo op dit moment (Volvo S80) is de veiligste auto ter wereld. Ook de ander modellen van dit merk zijn ver bovengemiddeld veilig. Ook de pers weet dat en Volvo staat er wereldwijd bekend om. Ik citeer een stukje uit een Nederlands Automagazine (over een nieuw model): “Volvo zou Volvo niet zijn als het niet een aantal nieuwe veiligheidselementen had bedacht.” (Autovisie, 19 januari 2001, blz. 13). Aan de hand van deze autofabrikant ga ik dieper in op het onderdeel veiligheid, omdat Volvo al vanaf het begin bezig is met veiligheid. Al in 1944 begon Volvo met het systematisch verbeteren van de veiligheid van zijn auto’s. Het begon allemaal met de enorme bumpers op de eerste modellen van die tijd. In 1944 kregen alle Volvo- personenauto’s gelaagde voorruiten als standaarduitrusting. Het glas is dan sterker, en als er iets op de voorruit kwam, barste die alleen, en brak hij niet meteen. De bestuurder kreeg dan geen splinters in zijn gezicht of op zijn lichaam. Het duurde in Nederland pas tot halverwege de jaren zeventig voor gelaagd glas verplicht werd op nieuwe auto’s.In 1959 werden op alle modellen van Volvo standaard driepunts veiligheidsgordels gemonteerd. Nu is dat heel vanzelfsprekend – Volvo heeft zelfs als vierpunts gordels geïntroduceerd – maar dat was het in die tijd zeker niet. “Je zou maar bij een ongeluk vastgesnoerd blijven zitten in een brandende of in het water zinkende auto’” was het standpunt van velen. Er bestonden nauwelijks regels of wetten voor de veiligheid van auto’s. Pas later, toen er ook meer ongelukken gebeurden en de wegen steeds voller werden, kwam de Nederlandse overheid met voorschriften. In Nederland werden de gordels vanaf 1 januari 1971 voorgeschreven.Volvo is voorloper geweest van meer veiligheidssystemen, en het heeft hem het een ijzersterk imago opgebouwd. Denk aan kooiconstructies of een ‘triangel’ remsysteem. In 1976 kocht de Amerikaanse overheid zelfs nog 24 Volvo’s van et model 240. Daar werden proeven mee gedaan om de veiligheidseisen van nieuwe auto’s vast te stellen! Niet alleen vroeger, maar ook, en juist, op dit moment zijn de ontwikkelingen ver. Complete airbaggordijnen, anti-blokkeer remsystemen en anti-slip systemen en verstevigingbalken of kooiconstructies, het is tegenwoordig allemaal heel gewoon.Ook nu komt Volvo steeds weer met nieuwe veiligheidssystemen. Op het nieuwste model introduceerde Volvo het Night Vision systeem, een infrarood camera waarmee je in het donker drie keer zo goed kan zien als met het groot licht aan. Daarnaast heeft het model een extra stevige dakconstructie, die het letsel bij het over-de-kop slaan van de auto terug moet brengen.Tevens op een concept model meedraaiende koplampen, zodat je de bocht goed kan overzien.Het zijn allemaal voorbeelden, maar ik wil laten zien dat veel fabrikanten hard bezig zijn om hun automobielen veiliger te maken. Want dat is misschien wel het belangrijkste.

De veiligheid van de auto

Naast de drastische vermindering van de emissies, heeft de auto op het gebied van zowel actieve als passieve veiligheid de laatste 25 jaar het meest vooruitgang geboekt. Betere actieve veiligheid helpt ongevallen vermijden: krachtige remsystemen, ABS, actieve ophanging en tractiecontrole zijn hiervan de bekendste. Ook inzake passieve veiligheid is heel wat gebeurd. Veiligheidskooi, gelaagd veiligheidsglas, (zelfspannende) autogordels voor- en achterin, kreukel- en absorptiezones, het is in de laatste decennia gemeengoed geworden. Wat tot voorkort nog voorbehouden was aan luxewagens, vindt men nu in bijna elke auto.Op dit ogenblik is het gros van de nieuw verkochte wagens bijvoorbeeld uitgerust met airbags, terwijl dit in het begin van het decennium nog nauwelijks het geval was.

Amerika is Europa niet

In de eerste plaats is de wetgeving ter zake in Europa volledig verschillend van die in de V.S. Een essentieel onderscheid is het feit dat er in Amerika géén verplichting bestaat tot het dragen van de veiligheidsgordel. Anderzijds dient elke personenwagen er verplicht te zijn uitgerust met zowel een bestuurders- als een passagiersairbag, die de inzittenden bij een ongeval toch de nodige bescherming moeten bieden. Om dit te controleren wordt in de V.S. een frontale crashtest uitgevoerd, waarbij de wagen aan 50 km/h (30 mph) tegen een betonnen muur aanrijdt. De reactietijd van de airbag, moet in dergelijke omstandigheden en bij afwezigheid van gordels, uiteraard zeer kort zijn. Hierdoor zal de kracht waarmee de airbag ontvouwd wordt en in contact komt met de inzittenden, veel groter zijn. Ook zal men in vele gevallen een volumineuzer exemplaar gebruiken dan op gelijkaardige Europese modellen. Bovendien wordt het ontstekingsmechanisme gevoeliger afgesteld, waardoor de airbag reeds bij ongevallen aan snelheden van 20 km/u vrijkomt. In Europa is dit over het algemeen slechts het geval vanaf 25 à 30 km/u. Het is dus zonneklaar dat de airbag slechts een maximale bescherming biedt, wanneer ook de gordel wordt gedragen. Deze zal de persoon immobiliseren en er aldus voor zorgen dat het contact met de zich ontvouwende airbag geleidelijker en dus zachter verloopt.

Kleine kinderen horen in een kinderzitje

Daarnaast werd vastgesteld dat bij dodelijke ongevallen met kinderen deze meestal zonder gordel of aangepast kinderzitje, vooraan naast de bestuurder zaten, soms zelfs op de schoot van de moeder. Volgens de Belgische wettelijke voorschriften, moeten kinderen vanaf 3 jaar de gordel dragen of vervoerd worden in een goedgekeurd kinderzitje, dat aangepast is aan hun grootte en gewicht. Voor kleine kinderen is een aangepast kinderzitje een absolute aanrader. Wanneer de wagen is uitgerust met een passagiersairbag mag men baby’s in een wieg of kleine kinderen in een kinderzitje nooit op de voorste passagiersstoel, met het hoofdje tegen de rijrichting in, plaatsen. Het kind loopt in dergelijke omstandigheden een ernstig risico op een zogenaamde nekslag met dodelijke afloop wanneer de airbag ontvouwd wordt. Een pictogram dat de bestuurder hiervoor waarschuwt, wordt door de constructeurs aangebracht in de wagen, op een plaats zichtbaar bij het openen van het rechter portier. Sommige constructeurs brengen reeds modellen op de markt, waarbij de bestuurder de passagiersairbag manueel kan uitschakelen. In dat geval wordt hij er wel permanent aan herinnerd door een verklikkerlichtje op het dashboard.